Bezoek aan Praag

Eind oktober bracht Tessa een bezoek aan de Waldorf kleuterschool in Praag. Op uitnodiging van Cornelis Boogerd gaf ze daar een seminar rond het thema “Omgaan met grenzen”.
Rondom de Waldorf kleuterscholen zijn er centra ontstaan die aan moeders met kleine kinderen tot vier jaar de ruimte bieden om elkaar te kunnen ontmoeten. Sinds 1999 ontstonden een groeiend aantal centra in Tsjechië, die zich verenigden in een “Kring van Moedercentra, werkend vanuit de Waldorf pedagogie”. Deze kring is lid van de werkgroep 0-3 jaar in de internationale associatie IASWECE. De afzonderlijke centra hebben echter geen “Waldorf”-status, omdat er geen profiel daarvoor is, geen opleiding etc.
Tweemaal per jaar worden er seminars georganiseerd voor moeders met kleine kinderen uit het hele land in de Waldorf kleuterschool in Praag. Cornelis Boogerd, wel bekend van zijn boeken over de werking van het etherlichaam, is bij dit mooie initiatief een belangrijke stuwende kracht.

Tessa: “Het was een heel bijzondere ervaring om eens in Tsjechië aan het werk te zijn met dezelfde materie als waar ik in Nederland met groepen professionals aan werk. Het is toch altijd heel boeiend om te voelen dat de Waldorf pedagogiek niet gehinderd wordt door grenzen. Aangekomen in de prachtige kleuterschool in Praag is er meteen de herkenning. In aandacht en gebaar klinkt de antroposofie door, waardoor ik me meteen op mijn gemak voel. En ook tijdens de opening van de dag met zang en een spreuk blijkt dat ik, hoewel ik geen woord Tsjechisch spreek, innerlijk toch goed kan begrijpen waar het deze dag om zal gaan.
Als ik zelf met de mensen aan de slag mag, bijgestaan door tolk Myra, die trouw alles wat ik in het Nederlands vertel in het Tsjechisch vertaalt, is het opvallend dat de vragen rondom de omgang met grenzen vrijwel dezelfde zijn. De kwesties die door de moeders voorgelegd werden kwamen overeen met de situaties die ook tijdens de Drakepit intervisiebijeenkomsten vaak worden ingebracht. Hoe stel ik een grens zodanig dat de dag ook verder kan stromen….
Als we spreken over grenzen, begin je mij de basis: de tastzin. En om hier ook even bij jezelf aan te komen deden we een aantal ervaringsoefeningen.
Tijdens deze oefeningen kwam ik echter tot de ontdekking dat de basis van waaruit door de deelnemers gehandeld wordt een heel andere is dan die van waaruit men hier acteert.
Tijdens de opdrachten liet zich bijvoorbeeld een uniformiteit in gedrag zien, die me verwonderde. Toen ik hier op doorvroeg werd me duidelijk dat de geschiedenis er hier toch voor heeft gezorgd dat het niet vanzelfsprekend is dat je handelt vanuit jezelf. Je handelt zoals er van je verwacht wordt, zoals de ander het ook doet, want dat zal wel goed zijn. Het hebben van een eigen mening en zienswijze kon van oudsher immers ook gevaar opleveren…..

Toen we dit met elkaar hadden uitgesproken, was er een bodem gelegd van waaruit we verder konden werken. Ik kon de moeders makkelijker aansporen bij zichzelf te rade te gaan, en dan ook iets minder braaf te zijn. Dit leverde naast ongemakkelijkheid ook veel hilariteit op.
Cornelis had me ook gevraagd om iets te vertellen over het werk van Drakepit. In Tsjechië is er eigenlijk nog geen sprake van kinderopvang vanuit de Waldorf pedagogiek voor kinderen jonger dan 3 jaar. Tot dan blijven de kinderen thuis bij hun moeders. Er is echter wel een ontwikkeling gaande die de vraag naar kinderopvang van hele kleintjes doet toenemen.
De moeders keken mij echter aan alsof ze water zagen branden toen ze hoorden dat in Nederland de kinderen al vanaf 3 maanden (of eerder) naar de opvang gaan. Juist de oprechtheid van hun verbijstering deed mij ook wel weer even wakker schudden over hoe we in Nederland met onze heel kleine kinderen omspringen. Dat ìs misschien ook best een beetje gek…

En ineens kon ik ook voelen dat de hectiek van het leven hier, Praag nog niet bereikt heeft. De rust en soberheid die de sfeer van de dag kenmerkte was heel heilzaam en je zou haast wensen dat de vooruitgang (is het dat ook werkelijk?) aan het leven daar voorbij zal gaan.

Alles met elkaar was het een heel bijzondere en leerzame ervaring met als bonus de inspiratie van het prachtige Praag. ’s Avonds, wandelend over de Karelsbrug, waar ik me ineens midden in een stroom toeristen bevond, realiseerde ik me dat deze twee dagen me, tegelijk in een vertrouwde maar ook in een totaal vreemde wereld hebben geplaatst en dat dat zorgt dat je weer even met een frisse blik naar je eigen omgeving en gewoontes kunt kijken.

 

 

 

 

 

 

Ga naar acualiteiten-overzicht >